Rekabet
Kurumu Başkanlığından: SİGORTA SEKTÖRÜNE İLİŞKİN GRUP MUAFİYET TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/3) Amaç MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ’in amacı
sigorta sektöründeki bazı anlaşma kategorilerinin 7/12/1994 tarih ve 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü
maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının
koşullarını belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) 4054 sayılı Kanun’un 5
inci maddesi ve bu Tebliğ’de yer alan hükümler
çerçevesinde; a)
Sigorta sektöründeki teşebbüsler tarafından müştereken; 1)
Belirli bir riskin geçmişte sigorta kapsamına alınmasının ortalama
maliyetinin hesaplanması (hesaplamalar), 2)
Sigorta işlemleri ile bağlantılı olarak, kapitalizasyon
ve ölüm cetvelleri ile hastalık, kaza, sakatlık sıklıklarını gösteren
tablolar hazırlanması (tablolar), 3)
Bu hesaplama sonuçlarının ve tabloların teşebbüslere dağıtılması, b)
Belirli bir risk veya risk kategorisinde, teşebbüslerle bağlantılı olmayan
genel dışsal koşulların, gelecekteki tazminat taleplerinin sıklığı ve ölçeği
veya farklı tipteki yatırımların kârlılığı üzerindeki muhtemel etkilerinin
müştereken araştırılması (araştırmalar) ve bu araştırma sonuçlarının
dağıtılması, c)
Belirli risk kategorilerine yönelik olarak,
müşterek teminat sağlamak amacıyla koasürans ve koreasürans grupları kurulması ve işletilmesi, ç)
Yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından Türkiye’de geçerli olmak üzere
belirlenen standartlara ilişkin düzenlemelerin uygulanabilirliği kısıtlanmamak
kaydı ile güvenlik cihazlarına ilişkin olarak sigorta sektöründeki
teşebbüsler tarafından müştereken; 1)
Teknik şartnameler ve uygulama kurallarının, 2)
Cihazların bu kurallara uygunluklarının değerlendirilmesi ve onaylanmasına
ilişkin usullerin, 3)
Cihazların montaj ve bakımına ilişkin teknik şartname ve uygulama
kurallarının, 4)
Cihazların montaj ve/veya bakımını yapan teşebbüslerin söz konusu kurallara
uygunluklarının değerlendirilmesi ve onaylanmasına ilişkin usullerin belirlenmesi,
tanıtımı ve dağıtımı amacıyla, sigorta sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüsler arasında yapılan rekabeti sınırlayıcı nitelikteki anlaşmalar, bu
Tebliğde düzenlenen koşullara uymak kaydıyla, 4054 sayılı Kanun’un
4 üncü maddesindeki yasaklamadan 4054 sayılı Kanun’un
5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ,
4054 sayılı Kanun’un 1 inci ve 5 inci maddeleri ile
27 nci maddesinin (f) bendine dayanılarak
hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ’in
uygulanması bakımından, a)
Kanun: 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u, b)
Anlaşma: Bir anlaşma, teşebbüs birliği kararı veya uyumlu eylemi, c) Katılımcı
teşebbüsler: Anlaşmaya taraf olan teşebbüsleri ve bu teşebbüslere
12/8/1997 tarih ve 23078 sayılı Resmî Gazete’de
yayınlanarak yürürlüğe giren 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in
ilgili hükümlerine göre "bağlı" kabul edilen teşebbüsleri, ç) Koasürans grupları: Sigorta teşebbüsleri tarafından
kurulan ve belirli bir risk kategorisini, katılımcı
tüm teşebbüslerin nam ve hesabına sigortalamayı kabul eden ya da bu iş için
bir sigorta teşebbüsüne, ortak bir aracıya veya bu amaçla kurulmuş bir yapıya
yetki veren grupları, d) Koreasürans grupları: Sigorta teşebbüsleri tarafından,
belirli bir risk kategorisindeki risklerin kısmen ya da tamamen karşılıklı
olarak reasüransını yapmak veya aynı kategorideki risklerin reasüransını tüm katılımcılar nam ve hesabına kabul etmek veya bu iş için
bir sigorta teşebbüsüne, ortak bir aracıya veya bu amaçla kurulmuş bir yapıya
yetki veren grupları, e)
Yeni riskler: Daha önce var olmayan ve sigortalanabilmeleri için var olan bir
sigorta ürününün genişletilmesi, geliştirilmesi ya da değiştirilmesinden
ziyade tamamen yeni bir sigorta ürününün oluşturulmasını gerektiren riskleri, f)
Güvenlik cihazları: Zararların önlenmesi ve azaltılması için tasarlanmış
parçaları, donanımı veya bu öğelerden oluşan sistemleri, g)
Ticari prim: Sigorta koruması sağlanması karşılığında sigorta teşebbüsüne
ödenen tutarı ifade
eder. Müşterek hesaplama, tablo ve
araştırmalar MADDE 5 – (1) 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi ile tanınan muafiyetin geçerli olabilmesi için hesaplama
ve tabloların aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir; a)
Hesaplama ve tablolar, istatistiki yöntemlerle
işlenebilecek bir taban teşkil etmeye yetecek sayıda, aynı ya da
karşılaştırılabilir riske ilişkin verilerin, gözlem süresi olarak seçilmiş
belli sayıdaki risk-yılı süresince toplanmasına dayanmalıdır. Bu faaliyet
sonucunda elde edilecek veriler arasında; 1)
Belirlenen sürede gerçekleşen hasar/tazminat taleplerinin sayısı 2)
Seçilen gözlem süresinin her bir risk yılında sigortalanan münferit risk
sayısı 3)
Belirlenen sürede gerçekleşen hasarlarla bağlantılı olarak ödenmiş veya
ödenmesi muhtemel tazminat miktarı 4)
Seçilen gözlem süresinin her bir risk yılındakiw
sigorta bedeli toplamı bulunabilir. b)
Hesaplama ve tablolarda yer alan istatistiki
veriler, ancak aktüerya işlemleri için gerekli olduğu ölçüde ayrıntılandırılmış olmalıdır. c)
Hesaplama ve tablolar, olağanüstü durumlar için ayrılan ihtiyatlara,
rezervlerden kaynaklanan gelirlere, idari veya ticari faaliyetlerin
maliyetlerine ya da kazançlarına, yatırımlardan kaynaklanan gelirlere veya
beklenen kârlara ilişkin bilgileri hiçbir şekilde içermemelidir. MADDE 6 – (1) 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile tanınan muafiyetin geçerli olabilmesi için
hesaplama, tablo ve araştırma sonuçlarının; a)
İlgili sigorta teşebbüsünün ya da herhangi bir sigortalı tarafın kimlik
bilgilerini içermemesi, b)
Dağıtımları yapılırken, bağlayıcı olmadıklarına ilişkin bir ifadeyi de
içermeleri, c)
Bu hesaplama, tablo ve çalışmaların ilgili ürün pazarında ve ilgili coğrafi
pazarda faaliyet göstermeyen teşebbüsler de dahil olmak üzere, talep eden tüm
sigorta teşebbüslerine makul ve ayrımcı olmayan şartlar altında birer
suretlerinin verilmesi gerekmektedir. MADDE 7 – (1) Katılımcı
teşebbüslerin bu Tebliğ ile belirlenen muafiyet koşullarını taşıyan
hesaplamalardan, tablolardan ve araştırma sonuçlarından sapmama konusunda
kendi aralarında bir taahhüt altına girmeleri veya başka teşebbüsleri bu
konuda zorlamaları durumunda, tanınan muafiyet geçerli olmayacaktır. Belirli risk çeşitlerine müşterek
teminat sağlanması MADDE 8 – (1) 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi ile tanınan muafiyet, aşağıda belirtilen uygulama
ilkeleri ve pazar payı eşiklerine tabidir: a)
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra, yeni riskleri ya da Türkiye’de
daha önce sigorta kapsamına alınmamış riskleri teminat altına almak üzere
kurulan koasürans ve koreasürans
grupları, kuruldukları tarihten itibaren 3 yıl boyunca, pazar paylarına
bakılmaksızın 2 nci maddenin birinci fıkrasının (c)
bendinde belirtilen muafiyetten yararlanırlar. b)
(a) bendi kapsamında yer almayan ya da bu bent kapsamında yer almakla
birlikte süresi üç yılı aşmış olan koasürans ve koreasürans grupları, katılımcı
teşebbüslerinin grup düzenlemeleri kapsamında sunduğu sigorta ürünlerinin
ilgili pazarın %20’sinden fazlasını oluşturmaması şartı ile, bu Tebliğ
yürürlükte kaldığı sürece muafiyetten yararlanırlar. (2)
Birinci fıkranın (b) bendi ile belirlenen pazar payı eşiklerinin
hesaplanmasında aşağıdaki kurallar uygulanır: a)
Pazar payları, ticari prim gelirleri üzerinden hesaplanacaktır. Ticari prim
geliri verileri mevcut değilse, ilgili teşebbüsün pazar payının
hesaplanmasında, verilen sigorta teminatı ve sigortalanan risk değeri de
dahil olmak üzere diğer güvenilir pazar bilgileri kullanılabilir. b)
Pazar payı, bir önceki takvim yılı verileri üzerinden hesaplanacaktır. (3)
Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen pazar payı, başlangıçta %20 pazar
payı eşiğini aşmazken, sonradan bu eşiğin %22’ye kadar aşılması durumunda,
%20’lik eşiğin ilk aşıldığı yılı takip eden iki yıl boyunca muafiyet
uygulanmaya devam eder. (4)
Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen pazar payı, başlangıçta %20 pazar
payı eşiğini aşmazken, sonradan bu eşiğin %22’nin üzerinde olacak seviyede
aşılması durumunda, %22’lik eşiğin ilk aşıldığı yılı takip eden bir yıl
boyunca muafiyet uygulanmaya devam eder. (5)
Üçüncü ve dördüncü fıkralarla tanınan istisnaların, toplamda iki yılı geçecek
şekilde birleştirilerek kullanılması mümkün değildir. MADDE 9 – (1) 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi ile koasürans ve koreasürans gruplarına tanınan muafiyet, aşağıdaki
koşulların sağlanması durumunda geçerlidir: a)
Her katılımcı teşebbüs, bir yıldan uzun olmayan bir
ihbar süresine bağlı olarak, herhangi bir yaptırıma tabi olmaksızın gruptan
ayrılma hakkına sahip olmalıdır. b)
Grup üyelerinden hiçbiri, ilgili risk kategorisine ilişkin olarak, tamamen
veya kısmen grup üzerinden sigorta veya reasürans yapmak zorunda
bırakılmamalıdır. c)
Grup düzenlemeleri ile ürün veya satış sınırlamasına ya da pazar veya müşteri
paylaşımına yol açılmamalıdır. ç)
Grubun hiçbir üyesi veya grubun ticari politikası üzerinde belirleyici etkiye
sahip olan hiçbir teşebbüs, aynı ilgili pazarda faaliyet gösteren bir başka
grubun da üyesi olmamalı veya böyle bir grubun ticari politikası üzerinde
belirleyici etkiye sahip olmamalıdır. d)
Bir koreasürans grubunun üyeleri, doğrudan sigorta
faaliyetine ilişkin olarak, ticari primi belirlemeye yönelik
anlaşma yapamazlar. Güvenlik cihazları MADDE 10 – (1) 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (ç) bendi ile tanınan muafiyet, aşağıdaki koşulların sağlanması
durumunda geçerlidir: a)
Teknik şartnameler ve uygunluk değerlendirme usulleri, açık ve net, teknik
açıdan makul ve ilgili güvenlik cihazı ile elde edilen performansla orantılı
olmalıdır. b)
Montaj ve bakım teşebbüslerinin değerlendirilmesine ilişkin kurallar,
teşebbüslerin teknik yeterliliklerine ilişkin ve objektif olmalı; ayrımcılık
yapılmaksızın uygulanmalıdır. c)
Sigorta teşebbüsleri, sigortalama işlemlerinde, bu Tebliğ ile muafiyet
tanınan şartname ve kurallara uygun olmayan diğer güvenlik cihazları veya
kurulum ve bakım teşebbüslerini diledikleri şart ve koşullar çerçevesinde
kabul etmekte serbest olmalıdır. Bu Tebliğ ile muafiyet tanınan şartname ve
kurallar, bu hususa ilişkin açık bir ifade içerecek şekilde hazırlanmalı ve
dağıtılmalıdır. ç)
Şartname ve kurallar, ilgilenen herkesin erişimine açık olmalıdır. d)
Şartnamelerle uyumlu güvenlik cihazları ile montaj ve bakım teşebbüslerine
ilişkin her liste, performans seviyesi esas alınarak yapılmış bir
sınıflandırmayı da içermelidir. e)
Başvuran herhangi bir aday tarafından herhangi bir zamanda uygunluk
değerlendirmesi talep edilebilmelidir. f)
Uygunluk değerlendirmesi için, başvurandan, onay usulünün maliyetiyle
orantılı olmayan herhangi bir masraf talep edilmemelidir. g)
Değerlendirme kriterlerini karşılayan cihazlar ile montaj ve bakım
teşebbüsleri, teknik değerlendirmelerin makul bir ek süreyi haklı kıldığı
durumlar hariç olmak üzere, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde
herhangi bir ayrımcı muameleye tabi tutulmadan onaylanmalıdır. ğ)
Uygunluk ya da onay, yazıyla belgelenmelidir. h)
Uygunluk belgesi verilmesinin reddine ilişkin gerekçeler yazılı olarak
verilmeli; yazıya, yapılan test ve kontrollerin sonuçlarına ilişkin
tutanakların birer sureti eklenmelidir. ı)
Uygunluk değerlendirme talebinin reddine ilişkin gerekçeler yazılı olarak
verilmelidir. Muafiyetin geri alınması MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ ile muafiyet tanınmış bir anlaşmanın,
4054 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde düzenlenen
koşullarla bağdaşmaz etkilere sahip olduğunun tespit edilmesi halinde,
Rekabet Kurulu, 4054 sayılı Kanun’un 13 üncü
maddesine dayanarak, anlaşmaya bu Tebliğ ile tanınan muafiyeti geri alabilir.
Bu durumda Rekabet Kurulu, nihai kararını vermeden önce tarafların yazılı
ve/veya sözlü görüşlerini ister. Tebliğ’in
uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliği kararlarına uygulanması MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ, 4054 sayılı Kanun’un
2 nci maddesinin kapsamına giren teşebbüslerarası uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliği
kararlarına da uygulanır. Kanun’un
6 ncı maddesinin uygulanması MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ hükümlerine göre tanınmış muafiyet,
4054 sayılı Kanun’un 6 ncı
maddesinin uygulanmasını engellemez. GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ’in yürürlüğe
girdiği tarihten önce akdedilmiş olup halen yürürlükte olan ve bu Tebliğ’de düzenlenen koşulları taşıyan anlaşmalar da bu
Tebliğ kapsamına girer. Yürürlük MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Rekabet Kurumu Başkanı
yürütür. |
||||||